Klient i wyzwanie
Rosnące cele sprzedażowe przy niezmienionych kosztach i przeciążonych handlowcach
Klient oferował szeroki zakres produktów leasingowych dla mikroprzedsiębiorców, sektora MŚP i dużych korporacji. Priorytetem było zwiększenie skali sprzedaży bez proporcjonalnego wzrostu kosztów i bez powiększania zespołu handlowego.
Dotychczasowy model utrudniał realizację tego celu. Handlowiec odpowiadał za transakcję od pierwszego kontaktu z klientem aż do wydania przedmiotu leasingu. Oprócz sprzedaży wykonywał czynności dokumentacyjne, operacyjne i koordynacyjne, które ograniczały czas dostępny na pozyskiwanie klientów i zawieranie nowych umów.
- 1
Handlowcy wykonywali zadania niesprzedażowe
Handlowcy uczestniczyli w całym procesie realizacji transakcji: uzupełniali dokumentację, wyjaśniali braki, koordynowali działania między departamentami i pilnowali czynności operacyjnych. Wzrost celu sprzedażowego wymagał więc od tych samych osób wykonywania większej liczby zadań, również poza ich podstawową rolą.
- 2
Odpowiedzialność za transakcję była rozproszona
Proces przechodził przez sprzedaż, ryzyko i operacje, ale granice odpowiedzialności między departamentami nie były wystarczająco jednoznaczne. Gdy dokumentacja była niekompletna albo transakcja zatrzymywała się na jednym z etapów, sprawa często wracała do handlowca. Zwiększało to liczbę przekazań i wydłużało obsługę.
- 3
Brakowało wspólnych danych o całym procesie
Każdy departament analizował przede wszystkim własną część pracy. Brakowało wspólnych danych pozwalających jednocześnie ocenić efektywność, jakość, czas realizacji, dochodowość transakcji oraz przyczyny zatrzymań i powrotów. Rozmowy o problemach często dotyczyły odpowiedzialności poszczególnych obszarów, zamiast przyczyn występujących w całym procesie.
- 4
Liczba błędów ograniczała przepustowość procesu
Na jedną transakcję przypadały średnio cztery błędy lub braki wymagające poprawienia. Problemy pojawiały się między innymi podczas przekazywania dokumentacji do ryzyka oraz na etapie przygotowania i zawierania umowy leasingu. Każda poprawka oznaczała dodatkową pracę dla kilku uczestników procesu.
- 5
Standardy nie obejmowały całego procesu
Poszczególne zespoły miały własne zasady działania, ale brakowało jednego standardu prowadzącego transakcję przez wszystkie etapy. Nie było wystarczająco jasne, jakie informacje muszą być kompletne, kiedy sprawa może przejść dalej, kto odpowiada za poprawienie braku i jak powinien wyglądać prawidłowo przygotowany rezultat danego kroku.
Middle Office to zespół operacyjny wspierający sprzedaż w przygotowaniu i realizacji transakcji. Przejmuje zadania, które wymagają wiedzy procesowej i dokumentacyjnej, ale nie muszą być wykonywane bezpośrednio przez handlowca.
Cele transformacji
Więcej sprzedaży, wyższa jakość i stabilny czas realizacji
Projekt otrzymał sześć głównych celów. Lead Time oznacza czas przejścia transakcji przez proces, liczony od pojawienia się szansy sprzedażowej do wydania przedmiotu leasingu.
- 1
Odciążenie handlowców
Ograniczenie czasu przeznaczanego przez sprzedaż na czynności operacyjne i przeniesienie ich do wyspecjalizowanych ról.
- 2
Wzrost sprzedaży bez rozbudowy zespołu
25% wzrostu w segmencie mikroprzedsiębiorców i JDG oraz 10% wzrostu w segmencie MŚP i dużych przedsiębiorstw.
- 3
Utrzymanie czasu realizacji
Wzrost liczby transakcji nie powinien prowadzić do pogorszenia całkowitego czasu obsługi.
- 4
Poprawa jakości transakcji
Ograniczenie błędów i braków w dokumentacji przekazywanej między sprzedażą, ryzykiem i operacjami.
- 5
Rozwój Middle Office
Zespół miał stać się centrum kompetencji procesowych i przejąć od handlowców zadania wymagające przygotowania dokumentów, koordynacji i obsługi operacyjnej.
- 6
Większa odporność organizacji
Nowy model miał lepiej radzić sobie z okresowymi spiętrzeniami transakcji, nieobecnościami, zastępstwami i nierównomiernym obciążeniem zespołów.
Nasze podejście
Cztery filary wdrażane równolegle
Transformacja nie polegała na poprawieniu jednego etapu procesu. Obejmowała jednocześnie przebieg transakcji, system zarządzania, sposób rozwiązywania problemów oraz standardy pracy.
- 1
Optymalizacja i automatyzacja procesów
Wspólnie z uczestnikami procesu zaprojektowaliśmy docelowy przebieg transakcji od pierwszego kontaktu z klientem do wydania przedmiotu. Prace objęły zmianę roli handlowca, rozwój roli operacji i Middle Office, przeniesienie zadań niesprzedażowych, jednoznaczny podział odpowiedzialności, bramki jakościowe oraz automatyzację wybranych czynności i komunikatów.
- 2
Zarządzanie wizualne
W sprzedaży, ryzyku i operacjach wdrożono wspólny system tablic pokazujących liczbę i status transakcji, czas realizacji, jakość dokumentacji, wyniki sprzedażowe, bieżące problemy i działania naprawcze. Zespoły prowadziły krótkie spotkania przy tablicach według jednej struktury: wynik, odchylenia, problemy, działania, odpowiedzialności, terminy. Zadaniem menedżerów było reagowanie na odchylenia oraz angażowanie pracowników w rozwiązywanie problemów.
- 3
Systemowe rozwiązywanie problemów
Problemy podzielono na trzy klasy: lokalne, rozwiązywane przez zespół w ciągu siedmiu dni, międzyzespołowe, wymagające do 30 dni i współpracy kilku właścicieli procesu, oraz zarządcze, wymagające decyzji zarządu lub zmiany systemowej. Każdy problem otrzymywał opiekuna, mentora i termin, a przyjęte rozwiązanie musiało trafić do standardu, żeby nie wróciło w innym zespole. Dla złożonych przypadków stosowano metodę A3: jedna karta opisująca problem, jego skalę, przyczyny źródłowe, rozwiązania, odpowiedzialności, harmonogram i wyniki po wdrożeniu.
- 4
Standaryzacja procesu
Dla dziesięciu głównych kroków procesu przygotowano wspólne standardy określające cel kroku, odpowiedzialne role, wymagane informacje i dokumenty, warunki rozpoczęcia, rezultat, kryteria jakości i zasady przekazania transakcji dalej. Powstawały warsztatowo, z udziałem przedstawicieli wszystkich departamentów realizujących dany etap, a nie jako instrukcje przygotowane przez jeden dział dla pozostałych. Pracownicy uczestniczący w warsztatach mogli podejmować decyzje co do projektowanych rozwiązań, co zwiększało gotowość zespołów do ich stosowania.
Kluczowe działania i rekomendacje
Nowy podział pracy między sprzedażą, ryzykiem i operacjami
Centralnym elementem zmiany było odciążenie handlowca i przeniesienie zadań do ról przygotowanych do ich sprawnej realizacji.
- 1
Handlowiec skoncentrowany na sprzedaży
Rola handlowca została skoncentrowana na pozyskiwaniu klientów, badaniu potrzeb, przygotowaniu rozwiązania finansowego, negocjacjach, prowadzeniu relacji i zawieraniu umów. Czynności dokumentacyjne i operacyjne, które nie wymagały bezpośredniego udziału sprzedaży, przeniesiono do wyspecjalizowanych zespołów.
- 2
Middle Office jako centrum kompetencji
Middle Office przejął część odpowiedzialności za przygotowanie i procesowanie transakcji, w tym zadania, które wcześniej powodowały powroty do handlowców: weryfikację kompletności dokumentacji, koordynację etapów i obsługę czynności operacyjnych.
- 3
Bramki jakościowe
Między etapami procesu wprowadzono bramki z kryteriami go/no-go. Transakcja przechodziła dalej, jeżeli spełniała określone wymagania, albo była zatrzymywana do uzupełnienia, jeżeli dokumentacja lub dane były niekompletne. Kryteria były znane wszystkim uczestnikom procesu i wynikały ze wspólnych standardów.
- 4
Proces end-to-end
Proces zaprojektowano jako jeden ciąg działań od pierwszego kontaktu z klientem do wydania przedmiotu leasingu. Zamiast optymalizować osobno sprzedaż, ryzyko i operacje, analizowano wpływ każdej zmiany na cały przebieg transakcji.
- 5
Automatyzacja komunikacji
Wybrane komunikaty do klientów i uczestników procesu zostały zautomatyzowane. Klient mógł otrzymywać informacje o aktualnym etapie transakcji, brakujących dokumentach, czynnościach do wykonania i zmianie statusu sprawy. Ograniczało to liczbę pytań kierowanych bezpośrednio do handlowców.
Równoległe strumienie prac
Proces, systemy i dane rozwijane jednocześnie
Zmiana sposobu pracy była wspierana przez trzy dodatkowe strumienie.
Proces rejestracji pojazdów
Proces uproszczono, częściowo zautomatyzowano i przygotowano do wykorzystania zewnętrznego wsparcia. Celem było ograniczenie zadań koordynacyjnych wykonywanych przez sprzedaż i przyspieszenie czynności potrzebnych do wydania przedmiotu.
Rozwój systemów informatycznych
Kilka systemów rozwijano iteracyjnie: kolejne wdrożenia obejmowały zaprojektowane role, uprawnienia i automatyzacje. Prace prowadzono w krótkich cyklach, co pozwalało regularnie dostarczać kolejne funkcje, testować je z użytkownikami i korygować rozwiązanie na podstawie informacji zwrotnej.
Wskaźniki i raportowanie
Zdefiniowano wskaźniki dla całego procesu oraz miejsca, w których powinny być zbierane dane. Podzielono je na trzy perspektywy: efektywność, jakość i Lead Time. Dzięki temu wzrost liczby transakcji nie był analizowany w oderwaniu od błędów i czasu obsługi.
Efekty wdrożenia
Więcej sprzedaży, mniej błędów i wspólny sposób zarządzania procesem
Wzrost sprzedaży bez rozbudowy zespołu handlowego
Sprzedaż w segmencie mikroprzedsiębiorców i JDG wzrosła o 25%, a w segmencie MŚP i dużych przedsiębiorstw o 10%. Wzrost osiągnięto przy niezwiększonym poziomie kosztów i bez powiększania zespołu handlowego.
Spadek liczby błędów o blisko 90%
Przed wdrożeniem na jedną transakcję przypadały średnio cztery błędy. Po zmianie procesu, wdrożeniu bramek jakościowych i standaryzacji wynik spadł do 0,45 błędu na transakcję, czyli prawie dziewięciokrotnie.
Więcej czasu handlowców na sprzedaż
Czynności operacyjne i dokumentacyjne zostały przeniesione do wyspecjalizowanych ról i Middle Office. Handlowcy mogli skoncentrować się na kontakcie z klientami, przygotowaniu ofert, negocjacjach i zawieraniu transakcji.
Mniej powrotów między departamentami
Liczba powrotów spadła dzięki mniejszej liczbie błędów, bramkom jakościowym, jednoznacznym standardom, rozwiązywaniu przyczyn problemów i jasnemu podziałowi odpowiedzialności.
Wspólne dane dla sprzedaży, ryzyka i operacji
Tablice wizualne stworzyły jeden obraz procesu dostępny dla wszystkich kluczowych departamentów. Rozmowy między zespołami zaczęły opierać się na wspólnych danych dotyczących jakości, czasu i efektywności.
Zaangażowanie pracowników
Pracownicy uczestniczyli w przygotowywaniu tablic, standardów i rozwiązań problemów. Nie prowadzono formalnego badania ilościowego; według oceny eksperckiej co najmniej 60% pracowników aktywnie włączyło się w proces zmiany.
Lepsza komunikacja z klientami
Automatyczne komunikaty informowały klientów o etapie transakcji i wymaganych działaniach. Nie przeprowadzono ilościowego pomiaru poprawy komunikacji z powodu liczby i różnorodności wykorzystywanych kanałów.
Co klient otrzymał
- Docelowy proces realizacji transakcji od szansy sprzedażowej do wydania przedmiotu
- Nowy podział odpowiedzialności między sprzedażą, ryzykiem, operacjami i Middle Office
- Bramki jakościowe dla kolejnych etapów procesu
- Standardy dla dziesięciu kroków głównego procesu
- System tablic wizualnych w kluczowych departamentach
- Wspólny zestaw wskaźników efektywności, jakości i czasu realizacji
- Model rozwiązywania problemów lokalnych, międzyzespołowych i zarządczych
- Karty A3 dla problemów wymagających pogłębionej analizy
- Automatyzację wybranych czynności i komunikatów
- Zmiany systemowe wspierające nowe role i uprawnienia
- Rozwinięty model Middle Office
- Usprawniony proces rejestracji pojazdów
Co się zmieniło
- Sprzedaż wzrosła o 25% w segmencie mikroprzedsiębiorców i JDG
- Sprzedaż wzrosła o 10% w segmencie MŚP i klientów korporacyjnych
- Liczba błędów spadła z 4 do 0,45 na transakcję
- Zadania operacyjne zostały przeniesione z handlowców do wyspecjalizowanych ról
- Sprzedaż, ryzyko i operacje zaczęły pracować na wspólnych danych
- Standardy objęły cały proces, a nie tylko pojedyncze departamenty
- Problemy otrzymały właścicieli, terminy i jednolity sposób rozwiązywania
- Klient otrzymywał automatyczne informacje o przebiegu transakcji
Kluczowy wniosek
Trwały efekt wymagał równoległej zmiany procesu, narzędzi i sposobu zarządzania
Samo przeniesienie zadań z handlowców do operacji nie wystarczyłoby, gdyby nie powstały wspólne standardy, bramki jakościowe i dane pokazujące cały proces.
Automatyzacja nie przyniosłaby pełnego efektu bez zmiany ról i odpowiedzialności. Tablice wizualne nie poprawiłyby wyników bez systemowego rozwiązywania problemów. Wyniki osiągnięto dzięki równoległej pracy nad procesem, systemami, rolami, jakością, danymi, kompetencjami liderów i zaangażowaniem pracowników.
Prezes Zarządu i współudziałowiec Sigla Consulting. Odpowiadał za realizację tego projektu.



