Sigla ConsultingSigla ConsultingUmów konsultację

Doradztwo i wdrożenia · Zarządzanie procesowe

Wdrożenie zarządzania procesowego: od map procesów do jasnej odpowiedzialności

Porządkujemy obraz tego, jak firma działa jako całość, i ustalamy, kto odpowiada za poszczególne procesy. Budujemy architekturę procesów, opisujemy kluczowe przebiegi międzydziałowe i wprowadzamy zasady, które utrzymują opis aktualnym.

Dla zarządów i dyrektorów operacyjnych w firmach, które rosną szybciej, niż nadążają opisywać własny sposób działania, i coraz więcej opierają na wiedzy konkretnych osób.

Umów konsultację

Czym jest wdrożenie zarządzania procesowego?

Wdrożenie zarządzania procesowego to przejście z zarządzania funkcjami na zarządzanie procesami. Obejmuje uporządkowanie architektury procesów firmy, opisanie kluczowych przebiegów międzydziałowych, przypisanie właścicieli procesów oraz ustalenie zasad, według których opis jest utrzymywany i aktualizowany.

Odpowiada na pytanie, kto jest właścicielem procesu i gdzie proces jest opisany, mierzony oraz utrzymywany. Nie na pytanie, jak poprawić jego wynik. Poprawa wyniku konkretnego procesu to osobna praca, która na uporządkowanym ładzie procesowym staje się znacznie łatwiejsza.

Sama mapa nie wystarcza. Organizacje często mają opisane procesy, które nie mają właścicieli, nie są aktualizowane po zmianach i przestają odpowiadać rzeczywistości. Dlatego przedmiotem projektu jest nie tylko dokumentacja, ale też odpowiedzialność i sposób jej utrzymania.

Zakres ustalamy po rozmowach z kluczowymi obszarami. Poziom szczegółowości dobieramy do wielkości firmy i celu: architektura całości bywa ważniejsza niż drobiazgowy opis pojedynczych czynności.

Kiedy warto się tym zająć?

  • Poszczególne działy znają własny sposób pracy, ale brakuje wspólnego obrazu firmy jako całości.
  • Procesy są opisane, ale dokumentacja nie ma właścicieli i nie jest aktualizowana po zmianach.
  • Rozwój firmy wyprzedził formalizację działania i coraz więcej zależy od wiedzy konkretnych osób.
  • Na styku działów praca się zatrzymuje, bo granice odpowiedzialności nie są jednoznacznie ustalone.
  • Zmiana w jednym obszarze zaskakuje pozostałe, ponieważ zależności między procesami nie są opisane.
  • Firma planuje wdrożenie systemu albo automatyzację i potrzebuje najpierw uporządkować procesy.

Zakres

Co obejmuje wdrożenie zarządzania procesowego?

Zakres dobieramy do wielkości organizacji i tego, co już jest opisane. Poniżej elementy, z których składamy projekt, a nie lista odhaczana w każdym przypadku.

Katalog i architektura procesów

Porządkujemy procesy główne i wspierające w spójny krajobraz procesów, pokazujący, jak firma działa jako całość i jak poszczególne obszary są ze sobą powiązane.

Mapy kluczowych procesów przekrojowych

Opisujemy w notacji BPMN 2.0 te przebiegi, które idą przez kilka działów: przepływ pracy, role, przekazania i punkty styku, bez schodzenia w detal operacyjny.

Właściciele procesów i model odpowiedzialności

Ustalamy, kto odpowiada za proces, jakie ma uprawnienia decyzyjne, gdzie przebiegają granice między procesami i kto utrzymuje dokumentację.

Repozytorium procesowe

Uruchamiamy jedno miejsce, w którym procesy są przechowywane i powiązane z rolami, dokumentami i wskaźnikami. Pracujemy w narzędziu ADONIS, ale wybór środowiska ustalamy z Tobą.

Mierniki procesowe

Ustalamy, po czym poznać, że proces działa poprawnie, skąd biorą się dane i kto odpowiada za wynik. Zakres dobieramy do dojrzałości organizacji.

Zasady utrzymania i przeglądu

Opisujemy cykl życia procesu: modelowanie, akceptację, publikację, przegląd i aktualizację, żeby dokumentacja nie rozjechała się z rzeczywistością.

Przebieg

Jak przebiega wdrożenie zarządzania procesowego?

Pytanie, jak wdrożyć procesy w firmie, rozstrzyga się w kolejności prac: najpierw obraz całości, potem opis kluczowych przebiegów, a dopiero na końcu odpowiedzialność i zasady utrzymania. Pracujemy w sześciu krokach, razem z zespołami, które te procesy realizują.

1

Cel, zakres i poziom szczegółowości

Ustalamy, po co powstaje opis, które obszary obejmuje i jak głęboko schodzimy. Uzgadniamy sposób pracy z zespołami.

2

Wywiady i warsztaty z kluczowymi obszarami

Rozmawiamy z przedstawicielami działów, żeby zrozumieć, jak praca przebiega naprawdę i gdzie są najważniejsze punkty styku.

3

Budowa architektury procesów

Porządkujemy procesy główne i wspierające w spójny obraz całości, pokazujący zależności między obszarami.

4

Mapowanie procesów przekrojowych

Opisujemy wybrane przebiegi idące przez kilka działów, koncentrując się na przepływie pracy, odpowiedzialnościach i przekazaniach.

5

Model odpowiedzialności i zasady utrzymania

Przypisujemy właścicieli procesów, ustalamy ich uprawnienia oraz zasady przeglądu i aktualizacji opisu.

6

Kalibracja i przekazanie

Ujednolicamy poziom szczegółowości, doprecyzowujemy granice procesów i przekazujemy prowadzenie, wraz z listą obszarów do dalszej pracy.

Czas zależy od wielkości firmy i liczby opisywanych procesów. Architektura i kilka procesów przekrojowych to zwykle kilka miesięcy. Opis całości rzadko jest potrzebny na starcie.

Rezultat

Co otrzymujesz?

Katalog procesów firmy

Uporządkowana lista procesów głównych i wspierających, z granicami między nimi oraz wskazaniem, które są krytyczne dla działalności.

Architektura procesów w repozytorium

Obraz działania firmy jako całości, pokazujący powiązania między obszarami, dostępny w jednym miejscu, a nie rozproszony po prezentacjach i arkuszach.

Mapy kluczowych procesów przekrojowych

Opisy przebiegów idących przez kilka działów w notacji BPMN 2.0, z rolami, przekazaniami i punktami styku między obszarami.

Model odpowiedzialności za procesy

Przypisani właściciele, ich uprawnienia decyzyjne i granice odpowiedzialności, wraz ze wskazaniem, kto utrzymuje dokumentację po projekcie.

Zasady utrzymania architektury

Opisany cykl życia procesu oraz zasady przeglądu i aktualizacji, dzięki którym opis pozostaje zgodny z rzeczywistością.

Lista obszarów do dalszej pracy

Miejsca, w których obecny sposób działania powoduje niejasności lub przerwania przepływu pracy, wskazane jako materiał na kolejne inicjatywy.

Korzyści

Co zyskujesz?

Na podstawie uporządkowanej architektury procesów i przypisanej odpowiedzialności zarząd może zdecydować:

Które procesy usprawniać w pierwszej kolejności

Które mają największe znaczenie operacyjne i gdzie obecny sposób działania najbardziej przeszkadza. Wybór opiera się na obrazie całości, a nie na najgłośniej zgłaszanym problemie.

Gdzie ustawić granice odpowiedzialności między działami

Które decyzje należą do właściciela procesu, a które do kierownika działu, i gdzie dziś powstaje spór o kompetencje.

Co uporządkować przed wdrożeniem systemu lub automatyzacją

Które procesy są gotowe do zapisania w narzędziu, a które najpierw wymagają rozstrzygnięć organizacyjnych.

Kto ma odpowiadać za procesy po zakończeniu projektu

Czy potrzebna jest osobna rola utrzymująca architekturę, czy wystarczy przypisanie zadania w istniejącej strukturze.

Jak głęboko opisywać procesy w kolejnych krokach

Które obszary wymagają szczegółu, a które wystarczy opisać ogólnie, żeby nakład pracy nie przewyższył pożytku.

Zakres projektu, rosnąca firma e-commerce

Dziewięć obszarów i trzy procesy przekrojowe zamiast dziewięciu osobnych sposobów pracy

Warsztat architektury procesów z właścicielami obszarów. Zdjęcie ilustracyjne, klient zanonimizowany.
Sytuacja

Rosnąca firma e-commerce, około stu pięćdziesięciu osób, sprzedaż własna i marketplace. Organizacja działała operacyjnie sprawnie, ale rozwój następował szybciej niż formalizacja sposobu pracy. Procesy funkcjonowały lokalnie w działach, bez wspólnej architektury i bez formalnego właścicielstwa.

Co utrudniało pracę

Każdy dział wiedział, jak pracuje u siebie, ale brakowało wspólnego języka opisującego firmę jako system. Zmiany i decyzje w jednym obszarze nie zawsze były widoczne dla pozostałych, co prowadziło do przerwań przepływu pracy i tarć na styku działów. Nie istniała rola odpowiedzialna za całość architektury procesów ani jej aktualizację.

Architektura procesów, poziom pierwszy

Architektura obejmuje dziewięć obszarów: sprzedaż e-commerce B2C i B2B, realizację zamówień, zarządzanie ofertą i asortymentem, logistykę magazynową i dystrybucję, zakupy i import towarów, obsługę klienta, marketing i kanały sprzedaży, rozliczenia z marketplace'ami oraz systemy sprzedażowe.

Trzy procesy przekrojowe, poziom drugi

Do szczegółowego opisu wchodzą przebiegi idące przez najwięcej działów: realizację zamówienia klienta, wprowadzenie nowego produktu do sprzedaży oraz obsługę reklamacji i zwrotów. To w nich powstaje najwięcej przekazań, więc tam najlepiej widać, gdzie kończy się odpowiedzialność jednego zespołu, a zaczyna drugiego.

Odpowiedzialność i utrzymanie

Zakres obejmuje wskazanie roli odpowiedzialnej za obszar procesów oraz zasady aktualizacji architektury, tak aby opis nie tracił ważności po zakończeniu prac. Architektura i mapy powstają w repozytorium procesowym, a nie w kolejnym zestawie plików.

Zobacz nasze case studies →

Opinie

Klienci o sposobie pracy Sigla Consulting

„Współpraca przebiegła bardzo profesjonalnie i pozwoliła spojrzeć na procesy zakupowe z nowej perspektywy. Konsultanci rzetelnie przeprowadzili analizę, a następnie przedstawili jasne i praktyczne rekomendacje.”

ŁS
Łukasz Soboń
Dyrektor Finansowy, Ever Cleaning

„Szczegółowa analiza procesów sprzedażowych i benchmarking rynkowy. Projekt zrealizowano terminowo, z wysokim poziomem merytorycznym i pełnym profesjonalizmem. Opracowanie stało się punktem wyjścia do dalszych działań rozwojowych.”

PZ
Paweł Zylm
Członek Zarządu, TUW

„Prace przeprowadzono w sposób uporządkowany, analityczny i praktyczny, z dobrym zrozumieniem realiów środowiska produkcyjnego i zorientowaniem na konkretne możliwości poprawy efektywności operacyjnej.”

PM
Paweł Murawski
Członek Zarządu, Cidaris Manufacturing
Dariusz Goluch, Prezes Zarządu
Dariusz Goluch
Prezes Zarządu · Współudziałowiec

Sprawdź, od jakiego poziomu opisu procesów warto zacząć

W krótkiej rozmowie ustalimy, po co ma powstać opis procesów, jak głęboko schodzić i które obszary objąć na starcie. Określimy też, czy potrzebujesz architektury całości, czy uporządkowania jednego procesu.

FAQ

Najczęstsze pytania o wdrożenie zarządzania procesowego

Jak wdrożyć procesy w firmie?
Zaczyna się od obrazu całości, nie od opisywania wszystkiego po kolei. Najpierw powstaje katalog i architektura procesów, czyli mapa tego, jak firma działa i jak obszary są ze sobą powiązane. Potem opisuje się kluczowe przebiegi idące przez kilka działów. Równolegle przypisuje się właścicieli procesów i ustala zasady aktualizacji, bo bez tego opis dezaktualizuje się w kilka miesięcy. Opisywanie wszystkiego naraz zwykle kończy się dokumentacją, z której nikt nie korzysta.
Czym to różni się od mapowania procesów?
Zakresem i celem. Mapowanie daje mapę konkretnego procesu i służy zwykle diagnozie: pokazuje, gdzie proces traci czas albo jakość. Wdrożenie zarządzania procesowego obejmuje architekturę całej firmy oraz system, który tę architekturę utrzymuje: właścicieli, zasady przeglądu i miejsce, w którym opis żyje. Mapowanie bywa częścią tego projektu, ale samo w sobie nie tworzy ładu procesowego.
Czym to różni się od wdrożenia Lean Management?
Przedmiotem. Wdrożenie zarządzania procesowego odpowiada na pytanie, kto jest właścicielem procesu i gdzie proces jest opisany oraz utrzymywany. Lean Management dotyczy rytmu zarządzania wynikiem: celów, mierników, regularnych przeglądów i sposobu rozwiązywania problemów. Obie usługi dobrze się uzupełniają, bo trudno zarządzać wynikiem procesu, którego granice i odpowiedzialność nie są ustalone.
Czym to różni się od optymalizacji konkretnego procesu?
Celem. Optymalizacja poprawia wynik wybranego procesu: skraca czas, ogranicza zbędną pracę, zmienia przebieg. Ten projekt nie poprawia wyniku, tylko porządkuje sposób zarządzania procesami w firmie. Po nim wiadomo, które procesy warto usprawnić i kto ma o tym decydować, więc kolejne usprawnienia trafiają we właściwe miejsca.
Czy trzeba opisać wszystkie procesy?
Nie i zwykle odradzamy. Wartość daje architektura całości plus szczegółowy opis kilku procesów przekrojowych, czyli tych, które idą przez wiele działów i tam powstaje najwięcej nieporozumień. Reszta może zostać opisana ogólnie i uzupełniana stopniowo. Poziom szczegółowości dobieramy tak, żeby nakład pracy nie przewyższył pożytku z dokumentacji.
Co jeśli mamy już mapy procesów?
To częsty punkt wyjścia i dobra sytuacja. Zaczynamy wtedy od oceny tego, co już jest: spójności opisu, poziomu szczegółowości i aktualności. Najczęstsza luka nie dotyczy map, tylko tego, że nie mają przypisanych właścicieli ani zasad aktualizacji, więc z czasem przestają odpowiadać rzeczywistości. W takim projekcie pracujemy głównie nad odpowiedzialnością i utrzymaniem, a dokumentację kalibrujemy.
Czy potrzebne jest specjalne narzędzie?
Na start nie zawsze, ale przy większej liczbie procesów szybko okazuje się potrzebne. Opis rozproszony po prezentacjach i arkuszach przestaje być aktualizowany, bo nikt nie wie, która wersja obowiązuje. Pracujemy w narzędziu ADONIS, które pełni rolę repozytorium procesów i pozwala powiązać procesy z rolami, dokumentami i wskaźnikami. Wybór środowiska ustalamy wspólnie, biorąc pod uwagę to, czym już dysponujesz.
Ile trwa projekt?
Architektura procesów i mapy kilku procesów przekrojowych to zwykle kilka miesięcy, zależnie od wielkości firmy i liczby obszarów. Opisanie całości trwa dłużej i rzadko jest potrzebne na starcie. Przed rozpoczęciem ustalamy zakres i poziom szczegółowości, bo to od nich zależy czas pracy i użyteczność efektu.
DG
Prezes Zarządu Sigla Consulting. Odpowiada za realizację projektów, certyfikowany praktyk Lean Management. Prowadzi transformacje od analizy stanu obecnego po standaryzację.

Powiązane usługi

Zobacz też

Nie wiesz, od czego zacząć? Umów konsultację. Powiemy, czy zacząć od uporządkowania całości, od jednego procesu, czy od sposobu zarządzania wynikiem.

Mapowanie procesów biznesowych

Gdy potrzebna jest mapa konkretnego procesu, a nie architektura całej firmy.

Zobacz →

Optymalizacja procesów biznesowych

Gdy wiadomo już, który proces wymaga poprawy wyniku.

Zobacz →

Wdrożenie Lean Management

Gdy chodzi o rytm zarządzania wynikiem, a nie o opis i własność procesów.

Zobacz →