Sigla ConsultingSigla ConsultingUmów konsultację

Audyty procesów · Zarządzanie ryzykiem

Audyt zarządzania ryzykiem: czy ryzyka są powiązane z procesami i decyzjami?

Sprawdzamy, czy ryzyka są identyfikowane w miejscach, w których rzeczywiście powstają, oraz czy są powiązane z procesami, właścicielami i kontrolami. Jeżeli organizacja nie ma spójnego obrazu procesów, łączymy ich mapowanie z równoległą identyfikacją ryzyk.

Dla zarządów, dyrektorów operacyjnych, osób odpowiedzialnych za ryzyko i audyt wewnętrzny, które chcą powiązać ryzyka z procesami, właścicielami i kontrolami oraz stworzyć spójną podstawę do oceny ryzyk i planowania audytów.

Umów konsultację

Czym jest audyt procesów zarządzania ryzykiem?

Audyt procesów zarządzania ryzykiem, nazywany też audytem zarządzania ryzykiem, to analiza tego, jak organizacja identyfikuje, ocenia, monitoruje i ogranicza ryzyka: czy ryzyka są powiązane z procesami i właścicielami, czy kontrole odpowiadają istotnym zagrożeniom oraz czy informacja o ryzyku trafia do decyzji. Jego celem jest wskazanie, w jakim stopniu formalne zasady są stosowane w praktyce oraz gdzie występują luki w odpowiedzialności, kontroli, raportowaniu i wykorzystaniu informacji o ryzyku.

Zakres może obejmować sposób identyfikacji i klasyfikacji ryzyk, powiązanie ryzyk z procesami i odpowiedzialnością, mechanizmy kontrolne, ryzyka na stykach między działami lub spółkami, monitorowanie i raportowanie ryzyka oraz wykorzystanie informacji o ryzyku w decyzjach. Jeżeli organizacja nie ma spójnej architektury procesów i wymaga tego zakres, analizę ryzyka łączymy z mapowaniem procesów: procesy, ryzyka, kontrole i odpowiedzialność powstają wtedy jako jeden spójny model. Audyt nie jest audytem wewnętrznym, audytem zgodności ani opinią prawną i nie obejmuje ilościowego modelowania ryzyka finansowego, kredytowego ani rynkowego. Może natomiast być pierwszym etapem szerszego projektu budowy lub przebudowy systemu zarządzania ryzykiem.

Kiedy warto przeprowadzić audyt?

  • Rejestr ryzyk istnieje, ale nie jest używany w bieżących decyzjach.
  • Ryzyka są opisane ogólnie, bez powiązania z konkretnymi procesami i właścicielami.
  • Brakuje spójnych kryteriów pozwalających wskazać procesy kluczowe z perspektywy ryzyka i audytu.
  • Organizacja urosła lub przejęła nowe spółki, a obraz procesów i ryzyk nie jest kompletny ani spójny.
  • Rejestr ryzyk jest aktualizowany okresowo, ale zmiany w procesach i organizacji nie przekładają się na jego zawartość.
  • Ryzyka na stykach między działami lub spółkami pozostają niczyje.
  • Kontrole istnieją, ale nie wiadomo, czy odpowiadają istotnym ryzykom i czy ich koszt oraz pracochłonność są uzasadnione.
  • Audyt wewnętrzny planuje prace bez spójnej bazy procesów.
  • Audyt, ryzyko i biznes używają różnych nazw dla tych samych procesów i mówią o czym innym.

Ryzyka wynikają z procesów, nie z osobnej listy

Podczas warsztatów analizujemy przebieg procesu i równolegle wskazujemy miejsca, w których może nie zostać osiągnięty jego cel. Dzięki temu ryzyko ma konkretny kontekst, właściciela oraz istniejące lub wymagane mechanizmy kontrolne. Procesy, ryzyka, kontrole i odpowiedzialność tworzą jeden model, a nie cztery osobne rejestry.

Zakres

Co analizujemy?

Zakres audytu procesów zarządzania ryzykiem dobieramy do problemu i decyzji, którą ma wesprzeć analiza.

Identyfikacja ryzyk

Jak ryzyka są wykrywane, nazywane i klasyfikowane oraz czy sposób identyfikacji obejmuje główne źródła ryzyka i zmiany zachodzące w procesach.

Mapowanie procesów z identyfikacją ryzyk

Jeżeli organizacja nie ma spójnego obrazu procesów, identyfikujemy procesy i ryzyka równolegle. Ryzyka przypisujemy do konkretnych działań, decyzji i punktów styku, a kontrole oraz odpowiedzialność analizujemy jako element procesu.

Powiązanie ryzyk z procesami

Czy ryzyko ma przypisany proces, obszar i właściciela, czy funkcjonuje jako osobna lista.

Ocena i priorytetyzacja

Na jakiej podstawie ryzyka są oceniane i porządkowane oraz czy kryteria są spójne w organizacji.

Mechanizmy kontrolne

Gdzie występują luki kontrolne, a gdzie kontrole nie odpowiadają poziomowi ryzyka lub są wobec niego nieproporcjonalne.

Ryzyka na stykach

Obszary międzydziałowe i międzyspółkowe, punkty przekazań oraz ryzyka, które nie mają jednoznacznego właściciela.

Monitorowanie i raportowanie

Jak ryzyka są śledzone, aktualizowane i raportowane oraz czy informacja dociera na czas.

Ryzyko w decyzjach

Czy informacja o ryzyku jest wykorzystywana w decyzjach, czy pozostaje w odrębnym procesie raportowym. Jeżeli problem dotyczy przede wszystkim samej drogi decyzyjnej (mandat, progi, eskalacje, fora), pogłębia go audyt procesów decyzyjnych.

Spójność podstawy procesowej

Czy katalog i architektura procesów zapewniają wspólny punkt odniesienia dla biznesu, ryzyka i audytu oraz gdzie wymagają uzupełnienia.

Rezultat

Co otrzymujesz?

Obraz rzeczywistego zarządzania ryzykiem

Jak ryzyka są identyfikowane, oceniane, monitorowane i wykorzystywane w decyzjach.

Mapy procesów z przypisanymi ryzykami i kontrolami

Jeżeli zakres obejmuje mapowanie: wskazanie, w których działaniach, decyzjach i punktach styku powstają ryzyka, jakie mechanizmy kontrolne już działają oraz gdzie występują luki.

Diagnoza luk w zarządzaniu ryzykiem

Ryzyka bez jednoznacznego właściciela, istotne ryzyka niepowiązane z procesami oraz kontrole, które nie odpowiadają poziomowi zagrożenia.

Ocena spójności podstawy procesowej

Czy katalog i architektura procesów zapewniają wspólny punkt odniesienia dla biznesu, zarządzania ryzykiem i audytu wewnętrznego.

Rekomendacja procesów priorytetowych

Wskazanie procesów wymagających pogłębionej oceny ryzyka lub uwzględnienia w planowaniu audytów, według uzgodnionych kryteriów.

Praktyczny plan zmian

Rekomendacje dotyczące powiązania procesów, ryzyk, właścicieli, kontroli i raportowania, wraz z priorytetami i kolejnością wdrożenia.

Przebieg

Jak przebiega audyt procesów zarządzania ryzykiem?

Analizę opieramy na przeglądzie regulacji i rejestrów, wywiadach oraz prześledzeniu wybranych ryzyk i kontroli w praktyce. Dzięki temu porównujemy formalny system zarządzania ryzykiem z rzeczywistym sposobem pracy.

1

Ustalenie celu, zakresu i dojrzałości

Jaką decyzję ma wesprzeć audyt, których obszarów, spółek i typów ryzyka dotyczy oraz na czym można się oprzeć.

2

Przegląd tego, co istnieje

Architektura procesów, polityki i procedury zarządzania ryzykiem, rejestr ryzyk, kryteria oceny, macierze odpowiedzialności oraz raporty.

3

Mapowanie procesów i identyfikacja ryzyk

Jeżeli obecny obraz jest niepełny lub niespójny: podczas wspólnych warsztatów odtwarzamy przebieg procesów i równolegle identyfikujemy ryzyka, istniejące kontrole oraz punkty styku między obszarami lub spółkami.

4

Weryfikacja w praktyce

Sprawdzamy wybrane ryzyka, kontrole i odpowiedzialności od identyfikacji, przez ocenę, po raportowanie i wykorzystanie w decyzjach.

5

Ocena, priorytetyzacja i analiza luk

Gdzie ryzyka nie mają właściciela lub procesu, gdzie kontrole nie odpowiadają poziomowi ryzyka oraz które luki mają największy wpływ na jakość informacji o ryzyku, odpowiedzialność, skuteczność kontroli i decyzje zarządcze.

6

Weryfikacja i rekomendacje

Przedstawiamy i weryfikujemy diagnozę z właścicielami procesów, funkcją ryzyka i audytem wewnętrznym, a następnie wspólnie ustalamy priorytety i kolejność działań.

W razie potrzeby Sigla może wesprzeć organizację również w przygotowaniu i przeprowadzeniu wdrożenia.

Korzyści

Co zyskujesz?

Wiesz, co jest realnie zarządzane

Które ryzyka są aktywnie monitorowane i wykorzystywane w decyzjach, a które pozostają głównie zapisami w rejestrze.

Ryzyka powiązane z procesami

Możesz powiązać ryzyka z procesami i właścicielami, zamiast utrzymywać je jako osobną listę.

Podstawa do planowania audytów

Masz podstawę do zaplanowania audytów i dalszej oceny ryzyk na jednym, spójnym obrazie procesów.

Proporcjonalne kontrole

Wiesz, gdzie występują luki kontrolne, a gdzie zakres kontroli może być nieproporcjonalny do poziomu ryzyka.

Przykład projektu

Gdy ryzyka były opisane w kilku miejscach, ale nie wynikały z procesów

Zdjęcie ilustracyjne z projektu procesowego. Klient zanonimizowany.
Sytuacja

Zróżnicowana grupa kapitałowa nie miała jednego sposobu opisywania i oceny ryzyk. Poszczególne spółki stosowały różne nazwy i skale, przez co ryzyk nie można było porównać ani zagregować na poziomie grupy. Funkcjonowały one jako lista obok procesów, a na stykach międzyspółkowych często brakowało jednoznacznej odpowiedzialności. Audyt wewnętrzny nie miał wspólnej bazy procesów do planowania prac.

Działanie

Procesy i ryzyka identyfikowaliśmy równolegle, podczas tych samych warsztatów w spółkach grupy. Każde ryzyko przypisywaliśmy do miejsca, w którym powstaje, oraz do procesu, właściciela i istniejących kontroli. Zbudowaliśmy wspólną architekturę i taksonomię procesów, wskazaliśmy ryzyka na stykach między spółkami, a następnie ujednoliciliśmy kryteria oceny, role, strukturę rejestru i sposób raportowania do zarządu oraz audytu wewnętrznego.

Rezultat

W procesach kluczowych oceniliśmy ryzyka według wspólnych kryteriów, powiązaliśmy je z istniejącymi kontrolami, wskazaliśmy luki i przypisaliśmy właścicieli zgodnie z odpowiedzialnością za proces.

Organizacja otrzymała mapy procesów ze wskazanymi miejscami powstawania ryzyk, istniejącymi kontrolami i odpowiedzialnością, a także rejestr ryzyk oraz mapę ryzyk dla zarządu. Całość tworzyła jeden model łączący procesy, ryzyka, kontrole i audyt wewnętrzny.

Projekt dostarczył również podstawę do planowania audytu opartego na ryzyku oraz zasady cyklicznego przeglądu i aktualizacji ryzyk wraz ze zmianami w procesach.

Zobacz nasze case studies →

Referencje

Klienci o sposobie pracy Sigla Consulting

„Współpraca z zespołem Sigla Consulting obejmowała szczegółową analizę procesów sprzedażowych i benchmarking rynkowy. Na tej podstawie przygotowano raport z rekomendacjami optymalizacji struktur i procesów sprzedaży. Projekt został zrealizowany terminowo, z wysokim poziomem merytorycznym i pełnym profesjonalizmem.”

PZ
Paweł Zylm
Członek Zarządu, Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych „TUW"

„Prace przeprowadzono w sposób uporządkowany, analityczny i praktyczny, z dobrym zrozumieniem realiów środowiska produkcyjnego i zorientowaniem na konkretne możliwości poprawy efektywności operacyjnej.”

PM
Paweł Murawski
Członek Zarządu, Cidaris Manufacturing

„Współpraca przebiegła bardzo profesjonalnie i pozwoliła spojrzeć na procesy zakupowe z nowej perspektywy. Konsultanci rzetelnie przeprowadzili analizę, a następnie przedstawili jasne i praktyczne rekomendacje.”

ŁS
Łukasz Soboń
Dyrektor Finansowy, Ever Cleaning
Dariusz Goluch, Prezes Zarządu
Dariusz Goluch
Prezes Zarządu · Współudziałowiec

Sprawdź, czy zarządzanie ryzykiem realnie działa

W krótkiej rozmowie ustalimy, czy problem dotyczy powiązania ryzyk z procesami, właścicielstwa, kontroli, raportowania czy braku spójnej bazy procesów dla audytu i ryzyka oraz jaki zakres analizy będzie wystarczający.

FAQ

Najczęstsze pytania o audyt zarządzania ryzykiem

Czym jest audyt procesów zarządzania ryzykiem?
Audyt procesów zarządzania ryzykiem ocenia, jak organizacja identyfikuje, ocenia, monitoruje i ogranicza ryzyka: czy ryzyka są powiązane z procesami i właścicielami, czy kontrole odpowiadają realnym zagrożeniom oraz czy informacja o ryzyku trafia do decyzji. Efektem jest diagnoza luk oraz rekomendacje dotyczące powiązania ryzyk z procesami, właścicielstwa, kontroli i raportowania.
Czy audyt zastępuje audyt wewnętrzny?
Nie. Audyt wewnętrzny jest niezależną funkcją zapewniającą i doradczą, działającą według własnego planu i standardów. My analizujemy proces zarządzania ryzykiem i jego organizację: czy ryzyka są powiązane z procesami, kto za nie odpowiada i czy kontrole odpowiadają poziomowi ryzyka. Wyniki mogą być wykorzystane przez audyt wewnętrzny do planowania prac.
Czy oceniacie ryzyka za organizację?
Nie podejmujemy oceny ryzyk zamiast organizacji. Audyt sprawdza, jak działa obecny proces, wskazuje luki i rekomenduje zmiany. Jeżeli zakres obejmuje budowę modelu i ocenę ryzyk, prowadzimy warsztaty z właścicielami procesów, natomiast odpowiedzialność za identyfikację, ocenę i akceptację ryzyka pozostaje po stronie firmy.
Czy audyt obejmuje zgodność, ład korporacyjny i ryzyko finansowe?
Analizujemy organizację procesu zarządzania ryzykiem oraz jego powiązanie z procesami i odpowiedzialnością. Audyt nie jest audytem zgodności, nie stanowi opinii prawnej ani oceny kompetencji organów spółki. Nie obejmuje też ilościowego modelowania ryzyka finansowego, kredytowego ani rynkowego; jeżeli ryzyko finansowe wynika z przebiegu procesu, analizujemy jego procesową przyczynę. Gdy projekt wymaga oceny prawnej lub modelowania ilościowego, zakres należy uzupełnić o odpowiednich ekspertów.
Czy audyt obejmuje mapowanie procesów?
Jeżeli organizacja nie ma spójnego katalogu lub architektury procesów, audyt może obejmować ich identyfikację i mapowanie w zakresie potrzebnym do analizy ryzyka. Procesy i ryzyka są wtedy opracowywane równolegle, na tych samych warsztatach. Pełne mapowanie AS-IS lub projektowanie procesów TO-BE może stanowić odrębny, szerszy zakres.
Czy audyt może objąć grupę kapitałową, a nie pojedynczą spółkę?
Tak. W grupach kapitałowych szczególnie istotne są procesy współdzielone i międzyspółkowe oraz ryzyka powstające na stykach, które często nie mają jednoznacznego właściciela. Audyt może objąć całą grupę, wybrane spółki albo wybrany obszar ryzyka.
Jakie dane i materiały są potrzebne do audytu?
Najczęściej korzystamy z polityk i procedur zarządzania ryzykiem, rejestru ryzyk, kryteriów oceny, opisów kontroli, raportów oraz materiałów audytu wewnętrznego. Uzupełniamy je wywiadami i prześledzeniem wybranych ryzyk w praktyce. Jeżeli część zasad nie jest spisana, odtwarzamy je na podstawie rozmów i konkretnych przypadków.
Ile trwa audyt i jak angażuje zespół?
Na harmonogram wpływa wielkość organizacji, liczba spółek i obszarów oraz dojrzałość obecnego systemu i dostępność materiałów; audyt wybranego obszaru jest krótszy niż analiza całej grupy. Zarząd lub sponsor projektu uczestniczy w ustaleniu celu i omówieniu rekomendacji, a osoby odpowiedzialne za ryzyko, audyt wewnętrzny oraz właściciele procesów biorą udział w wywiadach i weryfikacji ustaleń. Przed rozpoczęciem przedstawiamy zakres, harmonogram i termin przekazania rekomendacji.
Czym audyt różni się od wdrożenia systemu zarządzania ryzykiem?
Audyt to diagnoza: pokazuje, które elementy systemu działają spójnie, a gdzie występują luki, i co warto zmienić. Wdrożenie to budowa lub przebudowa systemu: powiązanie ryzyk z procesami, model odpowiedzialności, kryteria oceny, kontrole, rejestr i raportowanie. Audyt bywa pierwszym etapem takiego projektu i pozwala ustalić, od czego zacząć i w jakiej kolejności.
DG
Prezes Zarządu Sigla Consulting. Odpowiada za realizację projektów, certyfikowany praktyk Lean Management. Prowadzi transformacje od analizy stanu obecnego po standaryzację.

Pozostałe audyty w ofercie

Nie wiesz, który audyt będzie najlepszy?

Umów konsultację. Pomożemy ustalić, czego potrzebujesz: szybkiej diagnozy, pogłębionego audytu, mapowania czy audytu konkretnego obszaru.

Metody audytu

Szybka diagnoza organizacji: Helicopter View

Przekrojowy obraz najważniejszych problemów i obszarów wymagających dalszej analizy.

Poznaj metodę →

Pogłębiona analiza wybranych procesów: ASO

Szczegółowa diagnoza procesów oparta na danych, obserwacjach, mapowaniu i pomiarach.

Poznaj metodę →

Mapowanie procesów biznesowych

Mapy AS-IS i TO-BE pokazujące działania, role, decyzje i przekazania między obszarami.

Poznaj metodę →

Audyty obszarowe